01.11.2022

ТЫВА ДЫЛ ХҮНҮ

     2016 чылдың январь 18-те Тыва Республиканың Чазааның Чарлыын ёзугаар ноябрь 1-ниң хүнүң Тыва дыл хүнү кылдыр чарлап, доктааткан. Бо болуушкун тыва чоннуң культура болгаш сагыш-сеткил өнчүзү, ооң байлаа болур тыва дылды камгалап-кадагалаар, деткиир база сайзырадыр сорулга-биле доктааттынган.

Тыва дыл хүнүн тургузар дугайында эгелекчи саналды Тываның Улустуң чогаалчызы Александр Александрович Даржай саналдап киирген.

Ол бодунуң XX чүс чылдың 1989 чылда парлаттынган «Ѳнчү» деп шүлүк-чугаазында:

«Тыва дылың,

Тыва чонуң,

Тыва чериң –

Ожууңңуң үш ыдык дажы ол-дур, оглум.

Тыва чериң,

Тыва чонуң,

Тыва дылың –

Тынгарыкчы аржааннарың ол-дур, оглум.

Тыва чон – чоорганың,

Тыва дыл – кызыл тының,

Тыва чер – тѳрээн чуртуң –

олар үш сагыызының, тейлеп чоруур бурганнарың болур эвеспе, оглум.

Бо ыдыктыг эртинени сеңээ өнчү кылдыр арттырдывыс. Ажы-төлүңге хайыралыг бо үш эртинени камныг, хумагалыг, арыг-чаагайы-биле өргүп дамчыдар сен…» – деп келир салгалдарга чагыын берген.

Ынчангаш улуг чогаалчының бо мѳңге чагыы Тыва дыл хүнүн байырлап эрттиреринге ужук болган.